POP UP ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

 

Η Ειρήνη Ιωαννίδου και ο Λευτέρης Αμπατζής για τη «Βιβλιοθήκη της Κηφισιάς»

Πώς ακριβώς λειτουργεί η Βιβλιοθήκη της Κηφισιάς και ποιος φροντίζει γι’ αυτή;

Η βιβλιοθήκη της Κηφισιάς εντάσσεται στο δίκτυο των ανταλλακτικών βιβλιοθηκών και λειτουργεί με τον εξής απλό τρόπο: Είναι ανοικτή και προσβάσιμη 24 ώρες το 24ωρο, η ανταλλαγή πραγματοποιείται χωρίς έλεγχο, χωρίς την καταγραφή σε κάποιο μητρώο και χωρίς χρηματικό αντίτιμο. Όποιος επιθυμεί μπορεί να την προσεγγίσει και να προσφέρει βιβλία ανταλλάσσοντάς τα με άλλα από τη συλλογή της. Με αυτό τον τρόπο η συλλογή της εναλλάσσεται καθημερινά καθώς το απόθεμά της βασίζεται στην ανταπόκριση των επισκεπτών της. Αυτοί που φροντίζουν, προστατεύουν και ενισχύουν την ανταλλακτική βιβλιοθήκη με υλικό είμαστε δυνητικά όλοι μας.

Παινέψτε την αρχιτεκτονική της Βιβλιοθήκης σας και εντάξτε την στο “κίνημα” των μικρών ελεύθερων βιβλιοθηκών ως προς την αισθητική της.

Είμαστε αρχιτέκτονες. Αυτό το ιδιαίτερο και πρωτότυπο εγχείρημα έχει σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να λειτουργεί σε δημόσιο χώρο. Είναι άλλωστε ένα δημόσιο έπιπλο. Έχει ύψος 2 μέτρα και 0,80 μέτρα πλάτος και μήκος. Είναι προσβάσιμο και από τις τέσσερις πλευρές του, στην οροφή του τοποθετήθηκε φωτοβολταϊκό πανέλο για να το καθιστά αυτόφωτο, για να διευκολύνεται η ανάγνωση και τις βραδινές ώρες. Η κάθε πλευρά της βιβλιοθήκης έχει μια μοναδική όψη, τα ράφια που φιλοξενούν τα βιβλία αποτελούν εσοχές στον ορθογώνιο παραλληλεπίπεδο όγκο της, αφήνοντας έτσι “τυφλά” σημεία στα οποία αναγράφονται όλες οι πληροφορίες για τον εκάστοτε επισκέπτη/χρήστη.

Τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή της όπως και η συναρμολόγησή τους έγιναν με στόχο να μειωθεί στο ελάχιστο η φθορά της από καιρικά φαινόμενα και από περιπτώσεις βανδαλισμού. Κατευθυντήρια σχεδιαστική γραμμή του αντικειμένου υπήρξε η μέγιστη εξοικονόμηση χώρου για την τοποθέτηση και έκθεση των βιβλίων με τρόπο ώστε το ίδιο το αντικείμενο να προβάλει το περιεχόμενό του χωρίς να το επισκιάσει. Τον πρώτο λόγο τον έχει το βιβλίο.

Ξεκινήσατε αισιόδοξα. Ποια είναι η τωρινή εικόνα; Κάντε μια αποτίμηση. Κάντε και εκτιμήσεις για το μέλλον.

Εξακολουθούμε να είμαστε πολύ αισιόδοξοι. Το εγχείρημα της βιβλιοθήκης της Κηφισιάς εντάσσεται στο πλαίσιο των ανταλλακτικών βιβλιοθηκών και στο δίκτυο που επιθυμούμε να μεγαλώνει μέρα με τη μέρα. Η λειτουργία της ανταλλακτικής βιβλιοθήκης μέσα από ένα δημόσιο έπιπλο είναι σχετικά καινούργια και θα πρέπει να δώσουμε χρόνο πριν κάνουμε μία γενική αποτίμηση. Την περίοδο αυτή και μόλις 4 μήνες μετά τα εγκαίνια της πιλοτικής βιβλιοθήκης στην Κηφισιά ήδη ετοιμάζουμε δύο ακόμα βιβλιοθήκες οι οποίες θα τοποθετηθούν  έως το τέλος του χρόνου. Όπως σε όλες τις καινούργιες πρωτοβουλίες, υπάρχουν «καλές» και «κακές» μέρες. Έχει τύχει να περάσουμε από τη βιβλιοθήκη και να την αντικρίσουμε γεμάτη, με μεγάλη ποικιλία βιβλίων, και φυσικά έχει τύχει να την αντικρίσουμε και σχετικά άδεια. Η χωρητικότητά της φτάνει τα 350 βιβλία. Όταν λοιπόν την αντικρίζουμε σχετικά άδεια ερμηνεύουμε πως το αναγνωστικό κοινό έχει αυξηθεί και πως, όταν ολοκληρώσει την ανάγνωσή του, θα επιστρέψει με καινούργιο «διαβασμένο» υλικό.

Τι φταίει όταν τα ράφια μένουν άδεια ή τα βιβλία είναι χαμηλού ενδιαφέροντος; Διατυπώστε τις προτάσεις σας προς πάσα κατεύθυνση.

Το «μαγικό» συστατικό αυτής της βιβλιοθήκης είναι η παραδοχή πως «μη» ενδιαφέροντα βιβλία για κάποιον μπορεί να φανούν χρήσιμα/ενδιαφέροντα σε κάποιον άλλο. Υπάρχουν φορές που στα ράφια της βιβλιοθήκης έχουν τοποθετηθεί για ανταλλαγή παιχνίδια και σχολικά είδη.

Αυτό το υπαίθριο, δημόσιο, δωρεάν έπιπλο που στεγάζει τη χρήση της ανταλλακτικής βιβλιοθήκης με την κατάλληλη ενημέρωση, προβολή και στήριξη όλων μας μπορεί να διατηρείται ζωντανό. Η πρόσκληση, προς πάσα κατεύθυνση, για επιπλέον ενημέρωση, δράση, προβολή και προσφορά είναι και παραμένει ανοικτή. Όπως άλλωστε και η ίδια η βιβλιοθήκη.

Η Βιβλιοθήκη της Κηφισιάς

Η βιβλιοθήκη της Κηφισιάς:

http://www.facebook.com/vivliothikif
https://twitter.com/vivliothikiorg
http://www.youtube.com/channel/UC9pS8_qJvh2mhsUuH93nQAA?feature=watch

Η Ειρήνη-Αιμιλία Ιωαννίδου σπούδασε αρχιτεκτονική στο Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο. Ασχολείται ενεργά με τον χώρο του σχεδιασμού και τη διαδραστικότητα της κατασκευής με εφαρμογές στον ιδιωτικό και το δημόσιο χώρο. (www.meiconarch.com).

Ο Ελευθέριος Αμπατζής σπούδασε αρχιτεκτονική στο Architectural Association του Λονδίνου. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα όπου δραστηριοποιείται στην Αρχιτεκτονική, τον εικαστικό χώρο και το βιομηχανικό σχεδιασμό (www.eleftherios-art.com).

* * *

Ο Σταμάτης και η Ηλέκτρα από την ομάδα του Καλλιτεχνείου των Αχαρνών για τη νεογέννητη popup βιβλιοθήκη τους στο Μενίδι

Λίγα λόγια για το Καλλιτεχνείο των Αχαρνών.

Καλλιτεχνείο εστί κάθε πόθος κι ιδέα της παρέας μας, που ολοένα αυξάνει και πληθύνεται, αρκεί να υπακούει στις ιδέες του Εθελοντισμού (εθελούσια πρώτα κι ύστερα αφιλοκερδής προσφορά και δημιουργία), της Ερασιτεχνίας (της ειλικρινούς, υπεύθυνης, έντιμης στάσης μέσω της τέχνης και για την τέχνη) και του Ακτιβισμού (η καθημερινή δραστηριοποίηση και δράση βάσει των ιδεών και ιδεολογιών μας). Ξεκίνησε το 1993 από τον πατέρα Μάρκελλο Καμπάνη, ο οποίος δημιούργησε έναν χώρο για να εκφράζονται και να αλληλεπιδρούν οι άνθρωποι. Αρκετά χρόνια αργότερα, σήμερα, είμαστε μια ομάδα -ο πυρήνας, πέρα από την ολοένα αυξανόμενη παρέα- που λειτουργεί στα πλαίσια ενός αυτοδιαχειριζόμενου χώρου με μότο: «Εθελοντισμός στηn Τέχνη και την Εκπαίδευση, Παντού και Πάντα!».

Δώστε μας την εικόνα της βιβλιοθήκης που στήνετε στο Μενίδι.

Μάρτιος 2011 και κάθε βιβλιοθήκη στο Μενίδι (ή Αχαρνές) είναι κλειστή. Οι σχολικές λόγω νομοσχεδίου και η δημοτική λόγω κακής διαχείρισης. Παίρνουμε λοιπόν την πρωτοβουλία να δημιουργήσουμε μια βιβλιοθήκη. Μας στήριξαν εκδοτικοί οίκοι και ιδιώτες, κουβαλήσαμε οι ίδιοι βιβλιοθήκες και βιβλία, και αυτή τη στιγμή φτάνουμε αισίως τα 500 -μεταξύ των οποίων και σπάνιες εκδόσεις- και συνεχίζουμε! Εφέτος αποφασίσαμε να επιδιώξουμε περισσότερη αλληλεπίδραση κι έτσι προσθέσαμε ένα δεύτερο ποδαράκι στη Βιβλιοθήκη του Καλλιτεχνείου, την pop up βιβλιοθήκη μας, κι ευελπιστούμε το τρίτο ποδαράκι να είναι ένα δίκτυο βιβλιοθηκών πια σε ολόκληρες τις Αχαρνές, σε κάθε δυνατό σημείο!

Πρόκειται για μια παλιά, πανέμορφη ντουλάπα, η οποία δεν είχε χρήση και απλά καταλάμβανε χώρο. Η διάθεσή μας να την αξιοποιήσουμε ταίριαξε με τη διαρκή μας επιθυμία να βλέπουμε τα βιβλία και τη γνώση να ανοίγονται προς όλους χωρίς περιορισμούς. Αρχικά θα τοποθετηθεί στην είσοδο, μέσα στην Αυλή του Καλλιτεχνείου.

Γιατί αποφασίσατε να στήσετε μια μικρή ελεύθερη βιβλιοθήκη ενώ το Καλλιτεχνείο διαθέτει ήδη μια οργανωμένη δανειστική βιβλιοθήκη στο χώρο του;

Η οργανωμένη δανειστική βιβλιοθήκη έχει -έστω αυτή την ελάχιστη- γραφειοκρατία κι επισημότητα, ενώ η μικρή ελεύθερη βιβλιοθήκη από την άλλη λειτουργεί σαν το internet, καταχρηστικά μιλώντας. Μπορεί να φιλοξενήσει το κάθε τι χωρίς αυτό να “ανήκει” με οποιονδήποτε τρόπο κάπου. Επιπλέον το βιβλίο είναι διαθέσιμο ανά πάσα στιγμή, ώστε να υπάρχει πιθανότητα να  διαβαστεί ακόμα και απροσδόκητα, μιας και η βιβλιοθήκη αυτή μπορεί να αποτελέσει σημείο ραντεβού και να εξελιχθεί ακόμα και σε υπαίθριο αναγνωστήριο. Έχουμε κάτι στα σκαριά -δεν αποκαλύπτουμε ακόμη- με στόχο πάντα την επιστροφή της πόλης στους κατοίκους.

Ποιες είναι οι προσδοκίες και ποιες οι ανησυχίες σας όσον αφορά το εγχείρημα;

Η δημιουργία μιας pop up βιβλιοθήκης είναι καθαυτή ένα μήνυμα: Είμαστε εδώ και πράττουμε πέρα από τις όποιες αντιξοότητες (π.χ. ναι φοβόμαστε τυχόν βανδαλισμούς, αλλά έτσι ασκούμε μια δευτερογενή λογοκρισία στον ίδιο τον ακτιβισμό μας). Το Μενίδι μπορεί να υποστηρίξει κάθε τι δημιουργικό και όμορφο, δεν είναι μια κακόφημη γειτονιά αλλά μια γειτονιά με δυσκολίες, που δύναται να τις αντιμετωπίσει. Όταν δείχνεις εμπιστοσύνη, εμπνέεις τους άλλους να δείξουν σεβασμό. Όταν αγαπάς τον τόπο σου κι αυτό που κάνεις γι’ αυτόν, όλοι προθυμοποιούνται να συμμετέχουν.

Οι προσδοκίες μας είναι μεγάλες. Και μόνο το σκεπτικό και η φιλοσοφία πίσω από μια pop-up βιβλιοθήκη μάς δημιουργεί προσδοκίες! Μια βιβλιοθήκη μέσα στην πόλη, να αφήνει κανείς τα »αχρείαστα» γι’ αυτόν βιβλία του και να παίρνει τα πολύτιμα κάποιου άλλου, σε μια αλυσίδα ανταλλαγής που δεν σταματά ποτέ! Οι ανησυχίες μας είναι οι αυτονόητες και είναι ίδιες με αυτές που ακολουθούν κάθε τι δημόσιο. Ότι θα γίνει αντικείμενο κατάχρησης, ότι θα καταστραφεί και μαζί της και ό,τι αυτή αντιπροσωπεύει.

Είμαστε, νομίζετε, οι Έλληνες έτοιμοι να  υποδεχτούμε τις ελεύθερες βιβλιοθήκες;

Μπορείς να πεις πως η κίνηση αυτή είναι ένα «άλλο μονοπάτι, που ξέρει το καλό το παλικάρι» για τη διάδοση του βιβλίου. Είναι όμως, όπως τονίστηκε παραπάνω, και ένα μήνυμα για δραστηριοποίηση τώρα και παντού. Η ετοιμότητα είναι πολλές φορές πρόφαση αναβλητικότητας και δεν υπάρχουν πολλά περιθώρια ως φαίνεται. Μεταξύ άλλων μια pop up βιβλιοθήκη προστατεύει και προωθεί κάτι που στις μέρες μας διακυβεύεται, την ελευθερία του λόγου και της έκφρασης.

Οι Έλληνες είμαστε έτοιμοι να υποδεχτούμε τις ελεύθερες βιβλιοθήκες. Όχι όλοι φυσικά. Το ζητούμενο είναι όμως το όραμα και η καλή πρόθεση των λίγων να τους αγκαλιάσει όλους σιγά-σιγά. Και κάθε ωφέλιμη κίνηση να υιοθετείται από την κοινότητα και να προστατεύεται.

Η pop-up βιβλιοθήκη είναι κάτι μικρό, η επιβίωση της όμως αποτελεί σημαντικότατο δείγμα πολιτισμού μιας κοινωνίας. Και μια κοινωνία όπως η δική μας οφείλει να στηρίξει όσο ποτέ άλλοτε τον εθελοντισμό, την αλληλεγγύη, τη δημιουργικότητα. Μόνο έτσι μπορούμε να βρούμε διέξοδο προς κάτι καλύτερο!

Η pop up βιβλιοθήκη του Καλλιτεχνείου των Αχαρνών

Καλλιτεχνείο των Αχαρνών:

http://www.facebook.com/proen.kapheneio?ref=ts&fref=ts

http://kallitexnikokafeneioaxarnewn.blogspot.gr/

* * *

Η ομάδα Why Not για τη «Βιβλιοθήκη στο Πάρκο»

Λίγα λόγια για την ομάδα Why Not και περισσότερα για τη Βιβλιοθήκη στο πάρκο (2011&2012) – περιγραφή, κόνσεπτ και αποτίμηση.

Η ομάδα Why Not προσπαθεί μέσω των δράσεών της να ενεργοποιήσει τους κατοίκους της πόλης να χρησιμοποιήσουν τους δημόσιους χώρους και να χαρούν τον πολιτισμό σε όλες του τις εκφάνσεις. Τι ακριβώς ήταν η «Βιβλιοθήκη στο Πάρκο»; Η ομάδα έφερε βιβλιοθήκες και τις τοποθέτησε στο γρασίδι. Ο κόσμος έφερνε βιβλία από το σπίτι του και διάλεγε να πάρει μαζί του όσα άφησαν κάποιοι άλλοι. Ήταν η δεύτερη χρονιά μας, μια δεύτερη προσπάθεια, πιο πετυχημένη, μαζικότερη, με περισσότερα βιβλία και μεγαλύτερη συμμετοχή.

Η ιδέα της ελεύθερης βιβλιοθήκης μοιάζει να είναι πετυχημένη όταν εκδηλώνεται ως event λίγων ημερών. Ποια είναι η γνώμη σας για τις σταθερές κατασκευές ανταλλακτικών βιβλιοθηκών;

Οτιδήποτε pop up τραβάει το ενδιαφέρον του κοινού, μιας και έχει την ιδιότητα να ξαφνιάζει. Τόσο οι μόνιμες όσο και οι εφήμερες pop up βιβλιοθήκες είναι εξίσου σημαντικές και πολύτιμες με το δικό τους τρόπο. Είναι μια συμβολή για την ανάπτυξη της φιλοσοφίας της ανταλλαγής.

Ο λόγος που εμείς επιλέγουμε για την ώρα να κάνουμε την pop up library με αυτή τη μορφή είναι πως δεν μας ενδιαφέρει μόνο το ανταλλακτικό κομμάτι μα και η κουλτούρα που καλλιεργεί. Να παρακινήσουμε τους ανθρώπους να ξαναδούν τη βιβλιοθήκη τους -τι τους άρεσε και τι όχι-, να τους βγάλουμε έξω από το σπίτι, να τους δώσουμε την ευκαιρία να προσφέρουν, να συναναστραφούν, να επικοινωνήσουν με άλλο κόσμο γύρω τους, να πάρουν μαζί φεύγοντας ένα άλλο βιβλίο. Και να κάτσουν επιτέλους στο πάρκο! Είναι η γενικότερη φιλοσοφία που υποστηρίζουν οι Why Νot: χρησιμοποιούμε τον πολιτισμό σαν μέσο για να πετύχουμε πολλά περισσότερα.

Μια μόνιμη κατασκευή για την ανταλλαγή βιβλίων θα είναι το αποτέλεσμα της εδραίωσης αυτής της φιλοσοφίας της ανταλλαγής που τώρα γεννιέται και που πολύ θέλουμε να εξελιχθεί προς αυτή την κατεύθυνση.

Why Not:

http://www.facebook.com/thesswhynot

 

Το Ακάρεο του Bookstand

 

Η Βιβλιοθήκη στο Πάρκο 2012