Ο ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟΥ

 

Τις προάλλες ήρθε στα χέρια μου το νέο βιβλίο του Δημήτρη Φύσσα. Μυθιστόρημα. Τίτλος: O Αναγνώστης του Σαββατοκύριακου. Εκδόσεις: Το βιβλιοπωλείον της Εστίας. Το διάβασα απνευστί σχεδόν και σήμερα γράφω για αυτό. Πρόκειται για μια απλή, αλλά γοητευτική ιστορία που κρύβει μικρές εκπλήξεις και απρόοπτα. Μια ιστορία γραμμένη με τρόπο εξωστρεφή, απολαυστικό και άμεσο.

Αρχικά, παρακολουθώντας την  υπόθεση, ο αναγνώστης  οδηγείται αβίαστα στη σκέψη ότι  βρίσκεται μπροστά σε ένα θρίλερ ή αστυνομικό μυθιστόρημα, ή ίσως σε μια ιστορία μυστηρίου. Αλλά αυτή η πρώτη σκέψη δεν επιβεβαιώνεται από την πραγματικότητα. Διότι, ο συγγραφέας δίνει εξήγηση στα «μυστήρια» και παρέχει ξεκάθαρες απαντήσεις για όλα τελικά. Ετερόκλητα πρόσωπα… μια νεαρή αναγνώστρια, μια μεσόκοπη ακροάτρια, ένας γέρος σκοτσέζος αρχιυπηρέτης και ένας ταπεινής καταγωγής ζιγκολό συνδέονται μεταξύ τους συναισθηματικά, αλλά και «λογοτεχνικά» μέσα σε αυτό το έργο. Σημειώνω δύο πράγματα: Πρώτον, τα αποσπάσματα από κείμενα δέκα αξιόλογων συγγραφέων που επέλεξε και  εύστοχα ενσωμάτωσε στο μυθιστόρημά του ο Φύσσας. Συγκεκριμένα, αναφέρονται αποσπάσματα από έργα των εξής συγγραφέων: Βαλτινού, Καβάφη, Καμί, Καρυωτάκη, Μοπασάν, Ροίδη, Σάμπατο, Σπίνραντ, Τσάντλερ, Χατζή.

Ακόμα σημειώνω τον παρεμβατικό τόνο του συγγραφέα, ο οποίος υιοθετεί ως τρόπο και ως ύφος για το κείμενό του το χιούμορ, την ειρωνεία, τον σαρκασμό, αλλά και την αφοπλιστική ευθύτητα. Ο Φύσσας κατ’ εξακολούθησιν σχολιάζει με ειλικρίνεια τις πράξεις και τα κίνητρα των ηρώων του (κυρίως της Βάλιας Σουρμελή που είναι και η κεντρική ηρωίδα του έργου). Ο ίδιος όχι μόνο δεν ταυτίζεται με τις διαθέσεις των ηρώων του, αλλά και αποστασιοποιείται εύκολα απ’ αυτούς, καταθέτοντας ευθαρσώς τις δικές του σκέψεις στον αναγνώστη. Στην ουσία, ο «Αναγνώστης του Σαββατοκύριακου» είναι ένα «δοκιμιακό μυθιστόρημα με θέμα τη λογοτεχνία», όπως πιθανώς θα έλεγε κι ο συγγραφέας του. Πέρα από την ιστορία που «τρέχει» με ομαλούς ρυθμούς, δίνονται πολύτιμα ερεθίσματα στον αναγνώστη (και απαντήσεις κάποιες φορές) αναφορικά με διάφορα «λογοτεχνικά θέματα» που απασχολούν/σαν κατά καιρούς αναγνώστες, κριτικούς και θεωρητικούς της λογοτεχνίας. Το εν λόγω βιβλίο περιδιαβαίνει ελεύθερα σε έργα, συγγραφείς, φιλοσοφικά και λογοτεχνικά ρεύματα, μουσικές, τέχνες, και με «διακειμενικό τρόπο» θα λέγαμε προτείνει στον αναγνώστη ενδιαφέρουσες διασυνδέσεις  πραγμάτων και προσώπων δίνοντάς του τροφή για ατέρμονες λογοτεχνικές (και άλλες) συζητήσεις.

Ένα κείμενο που πιστεύω πως πρέπει να το διαβάσουν με προσοχή όσοι νέοι και νέες ξεκινούν δειλά δειλά την ενασχόληση με τη λογοτεχνία, είτε ως αναγνώστες είτε ως συγγραφείς.

Ασημίνα Ξηρογιάννη