ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΛΟΣ ΑΝΤΖΕΛΕΣ ΚΑΙ ΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Σώτη Τριανταφύλλου – Πέτρος Νικόλτσος, «Λος Άντζελες», εκδ. Μελάνι, 2007

Στέφανος Τσιτσόπουλος – Πέτρος Νικόλτσος, «Flâneur» εκδ. Ιανός, 2010

 

Οι πόλεις έχουν φωτογραφηθεί επανειλημμένα· πρώτα, η Νέα Υόρκη, μετά το Λονδίνο, το Σαν Φρανσίσκο, το Παρίσι και το Λος Άντζελες. Η υπάρχουσα εικονογραφία κοιτάει από κάτω – σαν βάτραχος – τους πύργους που ξύνουν τον ουρανό. Ή χαζεύει τον εκθαμβωτικό αστερισμό τους, μια δροσερή βραδιά στους λόφους. Η φωτογραφημένη πόλη είναι συχνά μια πηγή κατάπληξης.

Για άλλους, η φαντασμαγορία της πόλης δεν είναι παρά η αλληγορία ενός φαντάσματος αποκρουστικού: αυτού του κοινωνικού χυμού που ωρίμασε ώσπου κάποτε σάπισε. Η πόλη γίνεται ένα λαμπερό ανακάτεμα αποτυχίας: ψηλά, μέσα στους φοίνικες κρύβονται αρουραίοι.

Η αποτυχία, η παρακμή της καταγράφεται. Η πόλη διαθέτει το δικό της Αρχείο: flyers, τσαλαπατημένα διαφημιστικά, ανορθόγραφα μηνύματα στους τοίχους, αφίσες, τσίχλες απορροφημένες στο κράσπεδο από την πολυκαιρία, ράγες σιδηροδρόμου σε αχρησία, φρεσκοβαμμένα όρια στο δρόμο. Αν ξεκολλήσεις την αφίσα πάνω-πάνω, θα ανακαλύψεις πίσω της μια παλιότερη και πιο πίσω μιαν άλλη, παλιότερη. Το Αρχείο γράφεται και ξαναγράφεται, επιγράφεται και υπογράφεται ασταμάτητα. Η πόλη είναι ένα παλίμψηστο καταγραφών και απεικονίσεων.

Ορισμένες από αυτές τις εικόνες χρωστούν και στον Πέτρο Νικόλτσο. Οι φωτογραφίες του είναι οι φωτογραφίες ενός αληθινού city aficionado. Όσα σκάλισε με τη μηχανή του στην εποποιία του Λος Άντζελες, της 5ης πιο φωτογραφημένης πόλης στον κόσμο, το επιβεβαιώνουν. Σε μια προσπάθεια να φωτογραφήσει το αφανές Λος Άντζελες (αν υπάρχει τέτοιο πράγμα), γύρισε την πλάτη του στην παραλία και κοίταξε ανατολικά, την ταλαίπωρη inner-city. Την πόλη των ανθρώπων της. Άλλωστε, στο Λος Άντζελες δεν υπάρχουν μνημεία· μόνο άνθρωποι και πάθος.

Οι εικόνες του, όμως, που για το Λος Άντζελες είναι μια ακόμη αρχειακή προσθήκη, για τη Θεσσαλονίκη είναι μία από τις πρώτες στρώσεις του μητροπολιτικού παλίμψηστου. Ο Νικόλτσος δεν κοιτάει τη Θεσσαλονίκη· τη βλέπει. Επιτέλους, η πόλη μέσα στη Θεσσαλονίκη, η καλά κρυμμένη από τον επαρχιωτισμό, χαιρετάει μέσα από τις εικόνες του όχι σαν μία οντότητα κοσμογονικής σημασίας, αλλά σαν μία απλή πόλη δίπλα στη θάλασσα, ένα κέντρο στο νερό. Σαν μια απλή πόλη που φωτογραφείται επιτέλους για πρώτη φορά

Ρωμανός Σκλαβενίτης-Πιστοφίδης