ΣΤΟ ΡΑΦΙ ΤΟΥ BOOKCROSSER: ΑΠΟΨΕ ΔΕΝ ΕΧΟΥΜΕ ΦΙΛΟΥΣ

Εγώ δεν έχω blog. Ήθελα να έχω. Φοβήθηκα όμως το χρόνο και την ενέργεια που θα χρειαζόταν να καταναλώνω γι’ αυτό. Μα και η απουσία κριτικής για τα βιβλία που διάβαζα, που περνούσαν από τα χέρια και το ράφι μου, δεν ήταν κάτι που μπορούσα να αντέξω. Κι έτσι αποφάσισα να το φέρω στα μέτρα μου: γράφω τις κριτικές μου στο ηλεκτρονικό μου ράφι, στο Bookcrossing, τουλάχιστον για τα καταχωρημένα βιβλία που έχω διαβάσει. Η αλήθεια είναι πως μερικές φορές τα καταχωρώ επίτηδες μόνο και μόνο για να γράψω τη γνώμη μου, ακόμα κι αν ξέρω ότι δε θα τ’ απελευθερώσω, ότι το σώμα του βιβλίου δε θα πετάξει από το ξύλινο ράφι μου σαν τα άλλα. Και όσα έχουν φύγει όμως από τα χέρια μου κι έχουν βρει καινούργιους αναγνώστες ή ψάχνουν στα χαμένα κάποιον να εμπλουτίσει μ’ ένα σχόλιο την ηλεκτρονική τους σελίδα, για να μάθω κι εγώ ότι υπάρχουν και διαβάζονται, βρίσκονται πάντα εκεί, στο ηλεκτρονικό μου ράφι, με την ιστορία τους, τα αστεράκια της βαθμολόγησης, τα σχόλιά μου για εκείνα ή για την περίοδο που τα διάβασα. Το ηλεκτρονικό αυτό ράφι μου είναι λοιπόν η βιβλιοθήκη, το blog, η μνήμη μου.

***

Τίτλος: Απόψε δεν έχουμε φίλους

Συγγραφέας: Σοφία Νικολαΐδου

Καταχωρήθηκε από karjimτην Παρασκευή , 23 Ιουλίου 2010

Βαθμολογία: 10/10

 

Τα τελευταία χρόνια τυχαίνει το καλύτερο βιβλίο της κάθε χρονιάς να το διαβάζω καλοκαίρι. Ίσως να ευθύνεται η θερινή διάθεση, ίσως ο λίγο περισσότερος ελεύθερος χρόνος, ίσως και ο προγραμματισμός που τα τοποθετεί σ’ αυτή τη χρονική περίοδο.

Με τη Σοφία Νικολαΐδου ταξιδεύαμε μαζί στο αεροπλάνο για Θεσσαλονίκη όταν ανέβηκα για το 5ο Ελληνικό Συνέδριο Bookcrossing και εκείνη επέστρεφε σπίτι της έπειτα από παρουσιάσεις του βιβλίου αλλά και για το Συνέδριο, στην ανοιχτή συζήτηση του οποίου συμμετείχε. Κρίμα που δεν μου είχε εντυπωθεί αρκετά το πρόσωπό της ακόμα, για να τη αναγνωρίσω και να συνομιλήσουμε λίγο περισσότερο. Ήμουν σαφώς θετικά προδιατεθειμένος απέναντι στο βιβλίο και την ίδια, λόγω της δημοσιότητας και των καλών σχολίων που κυκλοφορούσαν, αλλά και πολύ επιφυλακτικός ταυτόχρονα, καθώς πρόκειται για μία συγγραφέα που κινείται στον ακαδημαϊκό χώρο, το χώρο της λογοτεχνίας, αλλά και το χώρο των μέσων, πράγμα που διευκολύνει, όπως επιβεβαιώνει η εμπειρία, τη δημιουργία ενός bestseller ή την κατάκτηση βραβείων.  

Στην αρχή το βιβλίο δεν έδειχνε τη δυναμική του, την έχτιζε η συγγραφέας υποδόρια και μεθοδικά. Πολλά ασύνδετα μεταξύ τους πρόσωπα, συνεχή άλματα μπρος πίσω στο χρόνο και από ιστορία σε ιστορία. Σαν να έβλεπες τα καλοζωγραφισμένα κομμάτια ενός πάζλ που δεν κούμπωναν όμως μεταξύ τους και δεν έβγαζαν νόημα. Όλα αυτά μέχρι την πρώτη βράση… εκεί που άρχισαν τα υλικά να αναμειγνύονται πια και σιγά-σιγά να αλλάζει η υφή, η μυρωδιά και η γεύση.

Ο καθηγητής Ιστορίας Αστερίου, ήρωας του βιβλίου, λέει -αν θυμάμαι καλά- στο φοιτητή του πως είναι λανθασμένη η αντίληψη ότι η Ιστορία κάνει κύκλους. Σπείρα κάνει… Σοφή κουβέντα. Η Ιστορία, με διαφορετικά υποκείμενα και υπερκείμενα κάθε φορά, άλλες συνιστώσες και συνθήκες, περνάει από τα ίδια δισδιάστατα σημεία αλλά με διαφορετικές τρισδιάστατες συνισταμένες και εφαπτομένες. Όπως ακριβώς συμβαίνει και στο βιβλίο. Έτσι ακριβώς εξελίσσεται και η ιστορία σ’ αυτό, σπειροειδώς, και αναπτύσσει τη δυναμική που μόνο η σπείρα μπορεί να έχει, για να το εκτινάξει.

Μέσα σε ένα βιβλίο 270 σελίδων, με απλή και απέριττη γλώσσα, χωρίς φτιασίδια, τα καταφέρνει όλα. Να μπει στην ουσία 75 χρόνων νεότερης και νεότατης Ιστορίας, να φωτίσει το ακαδημαϊκό σύστημα και όλα εκείνα που ταλαιπωρούν την Ιστορική επιστήμη και τους επιστήμονές της, να φτιάξει ολοζώντανους χαρακτήρες με όχι πάντα αναμενόμενη δράση και αντίδραση, να δώσει εικόνες και συναισθήματα.

Διαβάζοντας μου έδωσε την αίσθηση ότι ξεφύλλιζα με τα χέρια ένα κρεμμύδι, ξεκινώντας από την άχαρη εξωτερική κριτσανιστή φλούδα, και προχωρώντας ένα-ένα τα στρώματα που έπρεπε να κοπούν με τα χέρια, να βγάλουν χυμούς, μέχρι το τέλος, την καρδιά, που δεν ξέρεις πια τι να την κάνεις και την καταπίνεις. Και ναι, έκλαψα καθαρίζοντας το κρεμμύδι.

Νομίζω ότι αυτό το βιβλίο εισήγαγε μία νέα εποχή στο είδος του ιστορικού μυθιστορήματος· σκληρό μα αληθινό, χωρίς στρογγυλέματα και ευκολίες, γραμμένο σε σύγχρονη γλώσσα και αφήγηση.

Θέλω αυτό το βιβλίο να πάρει τα δέκα μου αστεράκια φέτος. Να πάρει και τα βραβεία. Να πουλήσει και πολύ. Και να συναντηθώ ξανά με τη συγγραφέα για να πούμε όσα δεν προλάβαμε.

 

Δυο φράσεις από το βιβλίο:

– «Η ιστορία είναι υπόθεση πολύ προσωπική. Πρώτα κοιτάς να δεις που θα κυλήσει το αίμα σου και μετά διαλέγεις πλευρά…»

– «Σε δύσκολους καιρούς η ιδεολογία είναι καύσιμο. Όποιος βασανίζει τις ιδέες βασανίζεται…»

 

Η πορεία του στο Bookcrossing:

Οκτώ αντίτυπα από το συγκεκριμένο βιβλίο είναι καταχωρημένα μέχρι σήμερα στο bookcrossing και έχουν διαβαστεί από συνολικά 24 καταγεγραμμένους αναγνώστες. Μέσος όρος βαθμολογίας 8,5/10 αστεράκια.

Η mafaldaQ: «…Πριν ταυτιστείς με τον όποιον ήρωα (παρέλαση φαινομενικά άσχετων αλλά καλοδεμένων χαρακτήρων) στάσου λίγο. Διάβασε πιο βαθιά. Σκέψου ότι μιλάει για Ελλάδα. Δεν υπάρχουν ήρωες στη σύγχρονη ιστορία….»

Η chrysadag: «…Στα θετικά του βιβλίου η γλώσσα της, η οικονομία έκφρασης, σαφώς η αφηγηματική της σύνθεση αλλά και η ζωντάνια που έχουν οι χαρακτήρες της – σου δίνουν την αίσθηση πως πρόκειται για άτομα που έχει γνωρίσει, που έχεις συναναστραφεί ή που έχεις ακούσει για αυτά….»

Ο panost: «Ο λόγος ρέει και φτύνει (ανάλογα)…»

 

Το αντίτυπό μου και άλλα τρία τα έχουμε κρατήσει οι κάτοχοι ως μόνιμη συλλογή. Τα δύο ταξιδεύουν ακόμα και ένα βρέθηκε από ένα σερβιτόρο αφημένο σε τραπεζάκι καφετέριας στη Λιβαδειά, κατά το Συνέδριο του 2011 στην πόλη.

 

Χαίρομαι που πέρασε αυτό το βιβλίο από το ράφι μου.

 

Διασκευασμένη κριτική για τις ανάγκες του Bookstand

Δημήτρης Αλεξίου (karjim)