ΟΙ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΤΟΥ ΔΡΑΚΟΥΛΑ ΤΟΥ ΜΠΡΑΜ ΣΤΟΟΥΚΕΡ

Dracula-poster-traditional-vampires-6476951-311-450 Αν υπάρχει ένας σκοτεινός ήρωας που να στοιχειώνει την κινηματογραφική οθόνη, χωρίς αμφιβολία αυτός είναι ο Κόμης Δράκουλας. Βασισμένος στον γνωστό ήρωα της Τρανσυλβανίας, ο Ιρλανδός Μπραμ Στόουκερ δημιούργησε τον δικό του μυθιστορηματικό ήρωα, μια γκόθικ φιγούρα που δρα στο σκοτάδι και τροφοδοτεί την ύπαρξη του με ανθρώπινο αίμα. Το βιβλίο κυκλοφόρησε το 1897 και δεν σημείωσε άμεσα μεγάλη επιτυχία. Πράγμα που βέβαια συνέβη όχι πολύ αργότερα, όταν ο Μούρναου αποφάσισε να δώσει κινηματογραφικά σάρκα και οστά στον ήρωα του Στόουκερ (ο οποίος στο μεταξύ είχε φύγει από τη ζωή). Τότε ήταν που η φήμη του ο Δράκουλα απογειώθηκε για να στοιχειώσει τα όνειρα και τις φιλοδοξίες αρκετών κινηματογραφικών παραγωγών, σκηνοθετών και ηθοποιών.

Θέλοντας να παρακάμψει τη διαδικασία των πνευματικών δικαιωμάτων ο Φρίντριχ Μούρναου μετονόμασε τον ήρωα του σε Κόμη του Ορλόκ και μετέφερε τη δράση του από την Βρετανία στη Γερμανία του 19ου αιώνα. Παρά τις όποιες αλλαγές του Μούρναου όμως, η «παράκαμψη» έγινε αντιληπτή και μια πολύχρονη δικαστική διαμάχη ξεκίνησε με τους δικαιούχους των δικαιωμάτων του Στόουκερ. Η διαμάχη αυτή στο μεταξύ εκτόξευσε ακόμη περισσότερο τη φήμη του βιβλίου αλλά και την ίδια την ταινία, η οποία διασώθηκε από θαύμα, μιας και το δικαστήριο επέβαλε την καταστροφή κάθε κόπιας, με σκοπό πάντα την προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων του λογοτεχνικού έργου. Παραμένει ευτύχημα ότι τελικά η ταινία γλύτωσε και έμεινε στην ιστορία του κινηματογράφου ως ένα έξοχο δείγμα του γερμανικού εξπρεσιονισμού. Δείγμα που αποτέλεσε τη βάση για μια νεότερη διασκευή, αυτή τη φορά στα τέλη της δεκαετίας του ’70, από τον Γερμανό Βέρνερ Χέρτζογκ.

images

Καλλιτεχνικό παιδί μιας γενιάς σκηνοθετών που από τη μία εξύψωσε, μετά από πολλά χρόνια, τον γερμανικό κινηματογράφο, και από την άλλη βίωσε την καλλιτεχνική «ορφάνια» που επέβαλε ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος και τα επακόλουθά του, ο Χέρτζογκ βρήκε στις ιστορίες των εξπρεσιονιστών του Μεσοπολέμου τη βάση δημιουργίας του για αρκετές από τις ταινίες του. Οι βωβές ταινίες αυτών των δημιουργών άλλωστε είχαν ξαναβρεί μια αίγλη μετά την επαναπροβολή τους στη Γερμανία αλλά και στο εξωτερικό κατά τη διάρκεια της δεκαετίας ’60. Ο Νοσφεράτου αναμφισβήτητα αποτελεί έναν φόρο τιμής σε αυτούς τους κινηματογραφικούς προπάτορές του και ειδικά στον Μούρναου.

nosferatu

Πιο ειλικρινής από τον Μούρναου ο Χέρτζογκ, χάρη φυσικά και στην απόδοση των δικαιωμάτων του έργου για δημόσια χρήση πλέον, ονομάζει ευθέως τον πρωταγωνιστή του Κόμη Δράκουλα. Η ταινία αποτέλεσε μια από τις πιο εμπορικές και καλλιτεχνικές επιτυχίες του γερμανικού κινηματογράφου, μετά από πάρα πολλά χρόνια, και φυσικά ένα από τα «διαβατήρια» του Χέρτζογκ για τη μετέπειτα πορεία του, εγκαινιάζοντας μάλιστα την πρώτη από τις πέντε συνεργασίες του με τον δαιμονικό Κλάους Κίνσκι αλλά και την Ιζαμπέλ Ατζανί. Να σημειωθεί εδώ ότι, μέσα από τον Δράκουλα του Χέρτζογκ, γνώρισε το ευρύ κοινό τη δυναμική των Popol Vuh και του krautrock, μιας γερμανικής εκδοχής του χίπικου ροκ της δεκαετίας του ’70.

bela-lugosi-dracula-july-2011

Σαφέστατα ο Δράκουλας υπήρξε ιδανικό υλικό και για πολλές ακόμα ταινίες. Το 1931 ο Τοντ Μπράουνινγκ παρουσιάζει τον πρώτο «οικείο» σ’ εμάς Δράκουλα με τον Μπέλα Λουγκόζι, ρόλος που θα στοιχειώσει τον ηθοποιό μέχρι το τέλος της ζωής του. Απολαυστικός ως Δράκουλας υπήρξε βέβαια και ο Φράνγκ Λαντζέλα, σε μια βερσιόν που κυκλοφόρησε παράλληλα με τον Νοσφεράτου του Χέρτζογκ. Και φυσικά κανείς δεν μπορεί να ξεχάσει τον Δράκουλα Κρίστοφερ Λι, έναν από τους καλύτερους κινηματογραφικούς Δράκουλες, με τεράστια επιτυχία, που θα επαναφέρει τον Λι στη μεγάλη οθόνη για συνολικά 7 ταινίες! Κάθε σίκουελ στόχευε φυσικά σε ακόμη περισσότερο τρόμο.

dracula_lee_225-a3b920065dadcc5181466d153fba3bcdd418c304-s6-c10

Ίσως την πιο πιστή διασκευή του βιβλίου του Μπραμ Στόουκερ να αποτελεί η ταινία του Φράνσις Φορντ Κόπολα, που γυρίστηκε το 1992, με τον Γκάρι Όλντμαν στον κεντρικό ρόλο. Ο σπουδαίος σκηνοθέτης θέλησε με τη σειρά του να αποτίσει έναν φόρο τιμής στη μυθολογία που δημιούργησε το έργο του Στόουκερ και πραγματικά εντυπωσίασε δημιουργώντας μια πλούσια σε τεχνικά στοιχεία αλλά και ιδιαίτερη καλλιτεχνική φροντίδα παραγωγή.

DraculaCoppola

Φυσικά υπάρχουν και οι παρωδίες, σαν αυτή του Μελ Μπρουκς και του Λέσλι Νίλσεν, αλλά και οι ποπ εμπορικές προσαρμογές, που έχουν σκοπό τη διασκέδαση του πιο νεανικού κοινού, όπως ο Μπλέιντ, με τον Γουέσλι Σνάιπς ως κυνηγό βαμπίρ, αλλά και ο Βαν Χέλσινγκ, ο κυνηγός του Δράκουλα, με τον Χιου Τζάκμαν σε ρόλο γητευτή των βαμπίρ αλλά και… των σινεφίλ κορασίδων.

Ολοκληρώνοντας αυτόν τον κύκλο στις σκοτεινές και τρομακτικές γωνιές της μεγάλης οθόνης, αξίζει να σημειωθεί μια πρόσφατη αναφορά στην κόρη του Δράκουλα. Στοχεύοντας στο παιδικό και νεανικό κοινό, κυκλοφόρησε πέρυσι το animation Ξενοδοχείο Τεράτων στο οποίο ξενοδόχος πλήθους βαμπίρ και Φρανκεστάιν είναι… ο Δράκουλας! Από ένα παιχνίδι της τύχης, η μικρή κόρη του, η οποία είναι 117 ετών (!!!), ερωτεύεται έναν απρόσμενο επισκέπτη του ξενοδοχείου, με σπαρταριστά (για τους πιτσιρικάδες) αποτελέσματα!

Γιάννης Γκροσδάνης