ΕΛΠΙΖΩ ΝΑ’ΝΑΙ Ο ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ ΖΕΣΤΟΣ

isteveu001p1

                                                            I hope Heaven is warm-

                                                            There are so many Barefoots ones-

                                                                                      EMILY DICKINSON

Το κρύο κυνηγούσε τον Ρόμπερτ Λούις Στήβενσον  από την ημέρα που γεννήθηκε – 13 Νοεμβρίου του 1850, σ’ ένα Εδιμβούργο υγρασίας, ομίχλης και μόλυνσης. Η μαμά Μάργκαρετ-Ισαβέλλα Μπάλφουρ του κληροδoτεί αδύναμους πνεύμονες και μια αυτοάνοση σαρκοείδωση του αναπνευστικού. Οι καμινάδες της ένδοξης βιομηχανικής επανάστασης τον αποτελειώνουν. Πυρετοί, ρίγη, κόπωση, συνεχή κρυολογήματα για το ασθενικό αγοράκι που χρόνια μετά θα γράψει την Παράξενη υπόθεση του δόκτορος Τζέκυλ και του κυρίου Χάιντ. Η οικογένεια αλλάζει συνεχώς σπίτια, αναζητώντας -εις μάτην- τις πιο ζεστές γωνιές της πόλης. Ο πιτσιρικάς συμβιβάζεται με το γεγονός ότι θα είναι αρρωστιάρης, κρεβατόβιος και κουβερτολάγνος. Ξέρει ότι δε θα γίνει ποτέ επαγγελματίας παίχτης του κρίκετ, πυγμάχος, κολυμβητής και καμία Σάρρα, Έμμα ή Τζέην δεν θ’ ανεβάσει 37,1 στη θέα του κοκκαλιάρικου κορμιού του. “When I was sick and lay abed / I had two pillows at my head, γράφει το 1885 (Α child garden of verses) κι αφιερώνει όλα τα ποιήματα στη νοσοκόμα των παιδικών του χρόνων Άλισον Κάννιγχαμ που τον ζέσταινε με παπλώματα, καυτό κακάο και το τοπ της Βίβλου Τρεις παίδες εν καμίνω. Ο πατέρας Τόμας ονειρεύεται μεγαλεία και αφράτες στερλίνες για τον μοναχογιό, αλλά το βλαστάρι του έχει άλλα σχέδια. Ανακαλύπτει ότι το μόνο πράγμα στον κόσμο που μπορεί να τον κρατήσει ζεστό, είναι τα βιβλία. Δεν θέλει να σχεδιάζει φάρους, όπως ο κύριος Τόμας. Θέλει να ταξιδεύει. Θέλει να μην κρυώνει. Θέλει να μην είναι καλός Προτεστάντης, θέλει να ξεμπερδεύει με τη μαμά και τον μπαμπά, θέλει να γράψει ένα βιβλίο για έναν χάρτη, έναν θησαυρό, μια ανταρσία, μια σκούνα, έναν γιατρό, έναν μονοπόδαρο μάγειρα.

Ο αιώνας που κανείς δεν διέκοπτε τον άλλο όταν μιλούσε, δεν έλεγε τη γνώμη του αν δεν του τη ζητούσαν και δεν καθόταν αν δεν του προσέφεραν κάθισμα, προχωρούσε. Η χήρα -από το 1861- βασίλισσα Βικτωρία φέρνει στη μόδα τα κοσμήματα πένθους από μαύρο όνυχα και προσπαθεί να κουμαντάρει τα εννέα βλαστάρια της, την Ινδία και τη διώρυγα του Σουέζ. Ο Ρόμπερτ Λούις μπαίνει δυναμικά στις λογοτεχνικές παρέες Λονδίνου και Εδιμβούργου, αρθρογραφεί, σπουδάζει, βασανίζεται από τα αδύναμα πνευμόνια του. Η υγεία του επιδεινώνεται. Τον Νοέμβριο του 1873 βρίσκεται στη Γαλλική Ριβιέρα αναζητώντας υψηλές θερμοκρασίες. Η γαλλική εξοχή του κάνει πολύ καλό.

Οι συμβουλές των γιατρών είναι σαφείς – νότια κλίματα. Οι χειμώνες στο Φοντανεμπλώ, τα καφέ του Παρισιού και της Μονμάρτης χαρίζουν μια προσωρινή αίσθηση υγείας στο μονίμως κλινήρες από Σεπτέμβρη ως Απρίλη κορμί του. Μια μέρα που είχε πιεί και είχε γελάσει πολύ, θα συναντήσει την απόλυτα συμβατή θερμοκρασία στο πρόσωπο της Φάννυ. Η Fanny Vandergrift Osbourne τού ρίχνει δέκα χρόνια, είναι μαυριδερή, αθλητική, παντρεμένη, τρίτεκνη και Αμερικάνα. Γνωρίζονται το Σεπτέμβριο του 1876, σ’ ένα ξενοδοχείο της Γκρε. Θα παντρευτούν τον Μάη του 1880 στο Σαν Φρανσίσκο. Το ταξίδι στην Αμερική (για να ψήσει τη σιτεμένη νύφη) παρ’ ολίγο να τον στείλει μια ώρα αρχύτερα στον τάφο (καθόλου τυχαίο που τη μέρα του γάμου του αυτοπεριγράφεται ως ένα μάτσο βήχας και κόκκαλα.). Κι ενώ στην πατρίδα ο Τζακ ο αντεροβγάλτης έχει ήδη ταχυδρομήσει το νεφρό της Catharine Eddowes, τα φλοράλ σχέδια στις ταπετσαρίες κάνουν θραύση κι ο δόκτωρ Τζόζεφ Μόρτιμερ Γκράνβιλ λανσάρει με υπερηφάνεια τον πρώτο ηλεκτρομηχανολογικό δονητή, ο φρεσκοπαντρεμένος Ρόμπερτ ξεκινά ένα τρελό κατοστάρι δημιουργίας. Μέσα σε μια δεκαετία γεννιέται Το νησί των θησαυρών, ο Δόκτωρ Τζέκυλ και κύριος Χάυντ, η Απαγωγή, ο ΄Αρχοντας του Μπαλλαντρέ, κριτικές, δοκίμια, ταξιδιωτικές εντυπώσεις, ποιήματα. Ο κύριος Στήβενσον είναι πλέον πλούσιος, διάσημος, Τόρυ και ορφανός. Τον Ιούνιο του 1888, αποφασίζει να ταξιδέψει στη Χαβάη. Το ταξίδι διαρκεί τρία χρόνια. Επισκέπτεται την Ταϊτή, τη Νέα Ζηλανδία, τα νησιά Γκίλμπερτ. Η ζέστη του ειρηνικού είναι το τέλειο φάρμακο. Οι Στήβενσον, τελικά, θ’ αράξουν στη Vailima, ένα μικρό χωριό στη Σαμόα. Με μέση ετήσια θερμοκρασία 26,5 βαθμούς Κελσίου, κοκοφοίνικες, καρύδες, γλυκοπατάτες και δεκαεννιά υπηρέτες το μέλλον προμηνύεται θερμό.

Στις 3 Δεκεμβρίου του 1894, κατεβαίνει στο κελάρι. Ψελλίζει κάτι σαν είμαι περίεργα πράσινος και πεθαίνει από εγκεφαλική αιμορραγία μπροστά στη Φάννυ, την ώρα που προσπαθεί ν’ ανοίξει ένα μπουκάλι κρασί. (…wine is bottled poetry..). Η εξόδιος ακολουθία θα λάβει χώρα στην κορυφή του βουνού Vaea, με τιμές αρχηγού φυλής. Ο τάφος του θα βλέπει στη θάλασσα – κάτω από τον μεγάλο έναστρο ουρανό. Ο Tusitala, o Παραμυθάς δηλαδή, θ’ αποχαιρετίσει τον αιώνα του σ’ ένα νησάκι στο νότιο Ειρηνικό, μόλις σαράντα τεσσάρων. Δεν θα προλάβει να ψυχαναλυθεί, να πετάξει με αεροπλάνο, να παραστεί στην κηδεία της βασίλισσας Βικτώριας. Δεν θα προλάβει να δει τη Φάννυ στην αγκαλιά του -κατά 38 χρόνια- μικρότερού της γραμματέα, ούτε την προγονή του και κόρη της να τον παντρεύεται λίγο μετά την κηδεία της. Δεν θα προλάβει τη Βιρτζίνια Γουλφ να υποτιμά το έργο του, ούτε τον Μπόρχες να το αποθεώνει. O Ρόμπερτ Λούις Στήβενσον δεν θα προλάβει να δει πολλά έχοντας προλάβει να δει άλλα τόσα.-

Γλυκερία Μπασδέκη

Το πρόγραμμα της βασισμένης στο μυθιστόρημα του R.L. Stevenson  μουσικοθεατρικής παράστασης του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών (σκηνοθεσία Θωμάς Μοσχόπουλος)

Το πρόγραμμα της βασισμένης στο μυθιστόρημα του R.L. Stevenson μουσικοθεατρικής παράστασης του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών (σκηνοθεσία Θωμάς Μοσχόπουλος)