ΣΤΟ ΡΑΦΙ ΤΟΥ BOOKCROSSER: ΓΛΩΣΣΑ ΑΠΟ ΜΑΡΜΑΡΟ

Όταν το καλοκαίρι μαζευτήκαμε οι Σκυριανοί bookcrossers να συζητήσουμε για το 8ο Συνέδριο Βookcrossing που θα διοργανώσουμε στη Σκύρο (28-30/6/2013), σκεφτήκαμε ότι το Συνέδριο θα πρέπει να έχει ως κεντρικό του θέμα τη θάλασσα. Μας άρεσε όμως πολύ και η ιδέα να κάνουμε ένα αφιέρωμα στη γυναίκα σε συνδυασμό με τη θάλασσα: Γυναίκες συγγραφείς που έχουν γράψει για τη θάλασσα. Με αυτήν την ιδέα κολλημένη στο μυαλό μου, χάρηκα όταν η milou7 μού έφερε μία τσάντα με περίπου 10 αντίτυπα ενός βιβλίου μίας φίλης συγγραφέως. Το βιβλίο είχε ατυχήσει, καθώς τα Ελληνικά Γράμματα είχαν κλείσει. Και δεν του είχε δοθεί και μεγάλη σημασία, εδώ που τα λέμε, παρά την προηγούμενη υποψηφιότητα της συγγραφέως για βραβείο μυθιστορήματος από το περιοδικό Διαβάζω.

Ήμουν επιφυλακτικός, λοιπόν, με το βιβλίο, ομολογώ, μιας και δε γνώριζα τη συγγραφέα. Μόλις όμως το διάβασα, διαπίστωσα ότι  ήταν σαν κάποιος να είχε γράψει ένα βιβλίο ειδικά για το Συνέδριο που σκεφτόμασταν και ετοιμάζαμε. Πήρα λοιπόν τηλέφωνο τη milou7 και σε πέντε λεπτά με ξαναπήρε πίσω. Ναι, η Φένια (Ιφιγένεια Θεοδώρου) δεχόταν με χαρά να συμμετάσχει ως προσκεκλημένη συγγραφέας στο Συνέδριο της Σκύρου. Μαζί με τη θάλασσα και τις γυναίκες των βιβλίων της.

521978_138428209656167_383793798_n

Τίτλος: Γλώσσα από μάρμαρο

Συγγραφέας: Ιφιγένεια Θεοδώρου

Καταχωρήθηκε από karjim την Τρίτη, 14 Αυγούστου 2012

Βαθμολογία: 9/10

Νέο σχόλιο: Τετάρτη 12 Σεπτεμβρίου 2012

Έχω πολύ καιρό να πάθω τόσο ευχάριστο σοκ με βιβλίο. Το εξώφυλλο δε μου άρεσε, παρόλο που τελικά είναι πολύ σχετικό με το περιεχόμενο του βιβλίου, τη συγγραφέα δεν την ήξερα, αν και είναι φίλη φίλης, και το βιβλίο το ξεκίνησα από περιέργεια και μόνο. Και έτσι είχα την τύχη της αποκάλυψης! Εντελώς γυναικείο θέμα. Εντελώς σοβαρό θέμα. Εντελώς ανθρώπινο θέμα. Και πολύ καλά δουλεμένο.

Λίγα λόγια για την πλοκή και τους ήρωες: Στον κόλπο της Αλυκής, στη Θάσο, μια παραλία με ωραία αμμουδιά αλλά ταυτόχρονα και σπουδαίο αρχαιολογικό χώρο, με ευρήματα από αρχαίους ναούς και βυζαντινές βασιλικές, ένα μέρος-λατομείο μαρμάρου αλλά και δάσος, εκεί στήνεται το σκηνικό αυτής της σύγχρονης τραγωδίας. Τέσσερις καλύβες στην παραλία κουβαλάνε την ιστορία του τόπου αλλά και των ανθρώπων που ζουν σε αυτές. Ο Διαμαντής, με το ταπεινό καφενεδάκι και την «αλαφροπάτητη» Αγγέλα, που έχει σκοτάδι στα μάτια, αλλά βλέπει περισσότερα απ’ όσα οι άλλοι. Η καλύβα του Κουράκη, που την έδωσε προίκα και τόπο εξορίας μαζί στην αγαπημένη του κόρη Ελένη, από πείσμα και γινάτι που παντρεύτηκε τον καλοστεκούμενο και προικοθήρα Γιώργη. Η καλύβα του γερο-Ρόδου, που την άφησε κληρονομιά μαζί με τη βάρκα και την αγάπη του για τη θάλασσα και το ψάρεμα στον εγγονό του το Σάββα, το «φονιά», το μόνο κάτοικο που ξεχειμώνιαζε εκεί. Και η καλύβα του Σταύρου, που η σπαγκοραμένη και υπολογίστρια γυναίκα του μετέτρεψε σε ταβέρνα για ν’ αβγαταίνουν κάθε χρόνο τα μαζώματα για τον αγαπημένο της γιο, το Βασίλη, το μικρότερο και πιο ανίκανο. Αυτόν που της σπάραξε την καρδιά όταν της έφερε για νύφη την Τούλα, ορφανή από πατέρα και κόρη περιπτερούς, με κάτασπρο δέρμα και υπέροχες μυρωδιές να βγαίνουν από το κορμί της. Ένας μεγαλοεργολάβος, ο Λευτέρης, που πέρασε φαντάρος από την Αλυκή και τώρα θέλει να επενδύσει σε ολόκληρη την περιοχή και να αγοράσει τις καλύβες και ο αγαπημένος του ανιψιός ο Σπύρος, που τον στέλνει κρυφά να περάσει το καλοκαίρι σαν βοηθός στο καφενείο του Διαμαντή, συμπληρώνουν τα πρόσωπα του δράματος.

Γιατί το βασικό θέμα όλου του βιβλίου, η κοινή συνισταμένη όλων των ιστοριών από τη δεκαετία του ’60 και μέχρι σήμερα, είναι τα κλειστά στόματα, το γύρισμα του κεφαλιού, η σκόπιμη φασαρία που κρύβει την ενδοοικογενειακή βία. Με τριάντα χρόνια διαφορά, η Ελένη και η Τούλα θα περάσουν στο ίδιο σκηνικό την ίδια εσωτερική εξορία. Θα βιάζονται με λόγια και με έργα από τον άντρα τους χωρίς να μιλάνε, χωρίς να ζητούν βοήθεια και χωρίς οι άλλοι να αναγνωρίζουν το προφανές. Σε ένα ακρωτήρι-λατομείο σαν γλώσσα από μάρμαρο, δεκάδες γλώσσες από μάρμαρο, που δεν κινούνται, δε σπάζουν τη σιωπή.

Η δομή της ιστορίας είναι εξαιρετική. Οι ιστορίες του παρελθόντος αποκαλύπτονται σιγά-σιγά και παράλληλα με αυτές του τώρα, μέσα από συνεχή φλας-μπακ και άμεσες αναφορές στο σήμερα. Οι σχέσεις των προσώπων αποκαλύπτονται σιγά-σιγά αλλά τόσο “δυνατά”, σαν να σμιλεύτηκαν σε πέτρα. Το ίδιο και οι ήρωες, που όλοι κουβαλάνε ένα παρελθόν να “καθαρίσουν”.

Έτσι λοιπόν, με χαρακτήρες και σκηνικό θεατρικού έργου, με κινηματογραφικές τεχνικές ροής και φλας-μπακ, και με απόλυτη αλληλουχία αρχαίας τραγωδίας, το έργο πορεύεται προς μία ολοκληρωτική κάθαρση.

Κάτι που μου τράβηξε την προσοχή στην τεχνική αυτής της δομής, που θυμίζει σπείρα, που γυρνάει ξανά και ξανά γύρω από τα ίδια πρόσωπα αλλά σε άλλες εποχές και μέσα από άλλα γεγονότα χτίζοντας με τρόπο δυναμικό, είναι ότι την είχα προσέξει και σε δύο ακόμη γυναίκες συγγραφείς από τη Θεσσαλονίκη (σε βιβλία με τελείως διαφορετικό θέμα και προβληματισμό βέβαια), στη Σοφία Νικολαΐδου και το εξαιρετικό «Απόψε δεν έχουμε φίλους», και τη Στυλιάνα Γκαλινίκη και το επίσης εξαιρετικό «Όλα πάνε ρολόι (ή σχεδόν)». Δεν ξέρω αν είναι τυχαίο ή αν σηματοδοτεί μία Θεσσαλονικιώτικη σχολή μυθιστορήματος, πάντως μου αρέσει πάρα πολύ.

Η μόνη μου ένσταση τώρα -γιατί θα υπήρχε και μία τέτοια- είναι στο λόγο. Παρόλο που είναι λιτός αλλά και συμπαγής και πλούσιος νοημάτων και συναισθήματος, είναι σε υπερβολικό βαθμό μικροπερίοδος. Πολύ μικρές προτάσεις. Λέξεις ή μικρές φράσεις η μία μετά την άλλη. Συνεχώς. Χωρίς οίκτο. Είναι ωραίος χειρισμός για να δώσεις έμφαση ή να χτυπήσεις συναισθήματα σαν καρφιά, αλλά όταν είναι διαρκής γίνεται σχεδόν ψυχοφθόρο για τον αναγνώστη που επιζητά λίγη ξεκούραση, λίγο τρίψιμο μακροπερίοδου λόγου να δώσει ανάσες. Ανά φάσεις με έκανε να αισθάνομαι σαν να διαβάζω θρίλερ˙ μετρούσα τους χτύπους της καρδιάς ενώ διάβαζα μόνο ανθρώπινα δράματα.

Παρά την ένστασή μου αυτή, το βιβλίο είναι αναμφίβολα ένα από τα καλύτερα βιβλία που διάβασα φέτος, ίσως αυτό που θα αφήσει τα πιο έντονα σημάδια πάνω μου. Συγχαρητήρια στη συγγραφέα, και ελπίζω το επόμενο βιβλίο της να είναι εξίσου καλό -αν όχι καλύτερο- και να ευτυχήσει πολύ περισσότερο από τη «Γλώσσα από μάρμαρο», που μάλλον αδικήθηκε.

 Η πορεία του βιβλίου στο Bookcrossing: Το βιβλίο έγινε φυσικά βιβλιοδαχτυλίδι και δόθηκε χέρι με χέρι σε πολλούς bookcrossers και μάλιστα σε δύο αντίτυπα, ένα για τη νότια και ένα για τη βόρεια Ελλάδα. Οι Bookcrossers της Αθήνας φαίνεται μέχρι στιγμής να το λατρεύουν, ενώ αντίθετα οι Θεσσαλοί συμμετέχοντες δε δείχνουν να ενθουσιάζονται. Πάντως, έχει δρόμο μπροστά του μέχρι το Συνέδριο, όπου όλοι θα γνωρίσουμε και από κοντά τη συγγραφέα.

Η σελίδα του Συνεδρίου στο facebook:

http://www.facebook.com/8thGreekBookcrossingConventionSkyros2013?group_id=0&filter=3

539714_420485911368226_1888054010_n

 

Δημήτρης Αλεξίου