ΣΤΟ ΡΑΦΙ ΤΟΥ BOOKCROSSER: ΞΙΦΙΡ ΦΑΛΕΡ

Αθηνά Κακούρη

Το Bookcrossing το αγάπησα από την πρώτη στιγμή κυρίως για ένα λόγο: Πάντα πίστευα ότι η ανιδιοτελής και αυθόρμητη προσφορά –σε οτιδήποτε– σε γεμίζει πολύ περισσότερο από κάτι που γίνεται για συγκεκριμένο λόγο. Υπάρχουν αρκετοί –εξίσου παρανοϊκοί μ’ εμένα bookcrossers– που, όποτε έχουν λόγο να χαρούν ή να γιορτάσουν για κάτι, κάνουν δώρα βιβλία. Η επίσημη ορολογία είναι Random Act of Bookcrossing Kindness (RABCK) και πολλές φορές τη συνοδεύουν με κλήρωση για το βιβλίο που θέλουν να χαρίσουν. Στην ουσία θέλουν να δηλώσουν με εύσχημο τρόπο τη χαρά τους, τα προσωπικά τους συναισθήματα ή ένα πολύ σημαντικό προσωπικό γεγονός. Συνήθως γιορτάζουν έτσι τα bookcrossικά τους γενέθλια ή το γεγονός ότι η γάτα τους επέζησε από ένα σοβαρό ατύχημα ή το πτυχίο που πήραν μετά από χρόνια. Σημασία έχει ότι το να μοιράζεσαι σου δίνει μία ανεξήγητη, εσωτερική χαρά, ίσως και μεγαλύτερη από την ίδια την ανάγνωση.

Τίτλος: Ξιφίρ Φαλέρ

Συγγραφέας: Αθηνά Κακούρη

Καταχωρήθηκε από karjim τη Δευτέρα, 1 Νοεμβρίου 2010

Βαθμολογία: 8/10

Νέο σχόλιο: Σάββατο, 26 Φεβρουαρίου 2011

Η Αθηνά Κακούρη έχει καταφέρει να εδραιωθεί σε δύο είδη μυθιστορήματος, το αστυνομικό και το ιστορικό. Το «Ξιφίρ Φαλέρ» αποτελεί αδιαμφισβήτητα χαρακτηριστικό δείγμα του δεύτερου. Καλύτερο από τη «Θέκλη» της συγγραφέως, της οποίας κατά κάποιο τρόπο αποτελεί συνέχεια.

Είμαστε στα 1915, οι Βαλκανικοί που περιγράφονται στη «Θέκλη» έχουν τελειώσει, ο Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος μαίνεται στην Ευρώπη και η Ελλάδα ακροβατεί στην ουδετερότητά της, ή για την ακρίβεια, στην αναγκαστικά ουδέτερη φιλική προδιάθεσή της προς τις δυνάμεις της Αντάντ. Τα πραγματικά ιστορικά πρόσωπα του βιβλίου αυτού είναι λιγότερα από της «Θέκλης», άρα είναι πολύ περισσότερο μυθιστόρημα, όμως όπως η ίδια η συγγραφέας περιγράφει στο σημείωμα της εποχής, έχει βασιστεί κατά πολύ σε ιστορικά πρόσωπα, έχει δε εισαγάγει στο μυθιστόρημα κομμάτια από τα δύο βιβλία του Κόμπτον Μακένζι αρχηγού της Αγγλικής Αντικατασκοπείας στην Ελλάδα εκείνη την εποχή.

Στα χαρακτηριστικά αυτού σκιαγράφησε κι έναν από τους πιο ιλαρούς έως γελοίους χαρακτήρες του βιβλίου τον Κάμντεν Φίτζπατρικ με το παρατσούκλι Φι (κατά τον Μι του Τζέιμς Μποντ). Οι υπόλοιποι χαρακτήρες: ένας ακόμα ναύαρχος του Γαλλικού ναυτικού και ένας εμπορικός ακόλουθος της Ρωσικής Πρεσβείας με δράση κατασκοπείας, μία ηλίθια γεροντοκόρη Γαλλίδα γκουβερνάντα, ένας πανέξυπνος και καταφερτζής λουστράκος (Όμηρος), πολλοί άθλιοι καιροσκόποι που απομυζούσαν χρήματα για σπιουνιές και παρακρατικές δράσεις (Καβούρ και Μποναπάρτ), ένας Αγγλοποιημένος Έλληνας δικηγόρος που θεωρεί πατρίδα του την Αγγλία και σιχαίνεται τους Έλληνες (Νίκυ Πετρίδης), ένας αριστοκράτης ευπατρίδης και η γοητευτική αλλά άμυαλη και αυθόρμητη αδερφή του (Κάτε Δελαμέλλα), μία οικογένεια με προσφορά στην πατρίδα και τους συνανθρώπους της, μία μοδίστρα με μυστική δράση και ο ταξιτζής και κατάσκοπος αρραβωνιαστικός της (Ιφιγένεια και Θανάσης), και φυσικά ο γόης αλλά εθνικά αξιοπρεπής ιδιοκτήτης και εκδότης της εφημερίδας «Προχωρείτε» Κυριάκος Κανιστράκης, που αρνείται να ξεπουληθεί στις δυνάμεις της Ανταντ όπως έκαναν οι άλλες εφημερίδες, αλλά παζαρεύει τον εαυτό του σε προσωπικό επίπεδο, να μνηστευθεί την κακομαθημένη και ηλίθια (αλλά ζουμερή και λαχταριστή) δεσποινίδα Τζίτζη, αρκεί η τελευταία να δείξει τη δέουσα ανοχή στην ανάγκη του για ανεξαρτησία.

Όλο αυτό το μωσαϊκό με μία εξαιρετικά έξυπνη -φλεγματική σχεδόν- και περιπαικτική γραφή, με χιούμορ και δράση εποχής, συνθέτουν μία απίστευτη φάρσα εποχής, ένα μπουλβάρ, μία επιθεώρηση όπως αυτή που ανέβηκε στην Αθήνα το 1916 με τίτλο «Ξιφίρ Φαλέρ» και άφησε εποχή για τον πλούτο και τον κοσμοπολιτισμό της. Η επιθεώρηση αναφέρεται μία μόνο φορά στο βιβλίο, όμως ο τίτλος του βιβλίου δικαιολογείται απόλυτα από το στυλ που είναι γραμμένο και την αίσθηση που αποπνέει.

Η Κακούρη με αυτόν τον εύστοχο και χιουμοριστικό τρόπο, περνάει έξυπνα την παράνοια της εξωτερικής πολιτικής σε καιρό πολέμου, την κουτή βιτρίνα της κατασκοπείας και την παντελή έλλειψη συμπάθειας των Συμμάχων μας προς την Ελλάδα, στην οποία φέρθηκαν μόνο άσχημα, καιροσκοπικά και πολλές φορές παράλογα. Η θέση της συγγραφέως ως φιλοβασιλικής και σφόδρα αντιβενιζελικής δεν είναι τόσο εμφανής σ’ αυτό το βιβλίο όσο στη «Θέκλη», εδώ όμως λειτουργεί καλύτερα και ίσως πιο πειστικά. Καυτηριάζοντας τη στάση των Μεγάλων Δυνάμεων στη διάρκεια του πολέμου απέναντι στην Ελλάδα, στην ουσία στηλιτεύει αυτούς που άκριτα ή για ιδιοτελείς λόγους τάχθηκαν υπέρ της εξόδου της Ελλάδας στον πόλεμο στο πλευρό των Συμμάχων και κατά της ουδετερότητας (λέγε με Βενιζέλο). Και στο ιστορικό της επίμετρο γίνεται σαφέστατη η αντιβενιζελική της στάση (με την οποία συμφωνώ σε πολλά) που χρεώνει στο Βενιζέλο διάφορα πράγματα αρκετά σοβαρά (πέρα από τη Μεγάλη Ελλάδα που η ιστορία τού αποδίδει) με βασικότερο όλων το μόνιμο και μέγιστο πρόβλημα της χώρας μας εκείνη την εποχή (και πολλών δεκαετιών μετέπειτα), τον Εθνικό Διχασμό.

Πολυπρόσωπο, καταιγιστικό σε δράση, καυστικό σε κοινωνική και πολιτική κριτική, ευφυές στη σκιαγράφηση των ηρώων. Ένα απολαυστικό βιβλίο που σου αφήνει την αίσθηση θεατρικής παράστασης!

ξιφιρ φαλερ 

Η πορεία του βιβλίου στο bookcrossing: Το βιβλίο το έδωσα στον –και προ bookcrossing– φίλο μου maltrebus, ο οποίος είχε παρόμοια άποψη με μένα για το περιεχόμενο και έδωσε την ίδια βαθμολογία. Επειδή έχω καιρό να λάβω μήνυμα με νέα του βιβλίου, υποψιάζομαι ότι το βιβλίο περιφέρεται κάπου από χέρι σε χέρι μεταξύ Καλλιθέας, Πετραλώνων και Σκύρου και κάποια στιγμή -όταν δεν το περιμένω- θα το ξαναδώ μπροστά μου ξαφνικά. Πάντως η έρευνα μου δείχνει ότι είναι το μοναδικό καταχωρημένο στο Bookcrossing αντίτυπο.

Δημήτρης Αλεξίου