Ο ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΔΕΝΤΡΟΥ: ΒΟΚΑΚΙΟΣ

Βοκάκιος

Δεκαήμερον (1349-‘51), συλλογή από νουβέλες του Βοκάκιου (1313-1375).

Για να αποφύγουν την πανώλη που πλήττει τη Φλωρεντία, επτά κυρίες και τρεις νεαροί μαζεύονται σε μια έπαυλη, μακριά από την πόλη. Για δέκα μέρες διηγούνται δέκα ιστορίες τη μέρα, και καθένας τους ονομάζεται, με τη σειρά, βασιλιάς της μέρας. Τα ονόματα των μελών της παρέας είναι εμβληματικά: ο Πάμφιλος, ο τυχερός εραστής· ο Φιλόστρατος, δυστυχισμένος και βασανισμένος στον έρωτα· ο ακόλαστος Διονέος· η Παμπινέα, όμορφη και ευτυχισμένη ερωμένη· η φλογερή Φιλουμένα· η Ελίζα, η έφηβη που δεν θέλει να αλλάξει· η Νεηφίλη, κι αυτή μικρούλα, εύθυμη και αισθησιακή· η Αιμιλία, επικεντρωμένη στον εαυτό της· η ζηλιάρα Λαουρέτα· η Φιαμέτα που χαίρεται τον έρωτά της. Το θέμα των ιστοριών είναι ελεύθερο την πρώτη και τη δεύτερη μέρα, αλλά τις επόμενες αναπτύσσουν ένα υποχρεωτικό θέμα. Ο μοναχικός Διονέος είναι συνήθως ελεύθερος να ξεφεύγει λίγο απ’ το θέμα. Για να σφραγίσει τη σύμπνοια της ομάδας, η κάθε μέρα τελειώνει με χορό και ένα τραγούδι. Ο Βοκάκιος εισήγαγε στην έκφραση τη μικρή περίοδο και ξεπέρασε τη χαλαρή ιταλική φράση. Οι διάλογοί του φέρνουν για πρώτη φορά στην επιφάνεια τον χωρίς στόμφο διάλογο της καθημερινής ζωής. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι ιστορίες δεν αντλούνται μόνον από τον ιταλικό βίο, αλλά και από την αραβική ή περσική λογοτεχνία. Ενδεικτικοί τίτλοι: «Ο Πιέρο Βιντσιόλι πιάνει τη γυναίκα του να τον απατά. Τη συγχωρεί όμως για να ικανοποιήσει κι εκείνος τις παρά φύση ορέξεις του, με τον ωραίο εραστή της συζύγου του». Ή: «Πέφτοντας σε παράπτωμα, ένας καλόγερος, που θα τιμωρούνταν αυστηρά, κατηγορεί τον ηγούμενο για το ίδιο παράπτωμα και απαλλάσσεται από την τιμωρία».

Το 1971 ο Πιερ Πάολο Παζολίνι γύρισε την ταινία Il Decameron, η οποία συμπεριλαμβάνεται στη λεγόμενη Τριλογία της ζωής (μαζί με τους Θρύλους του Καντέρμπουρι και τις Χίλιες και μία νύχτες).     

Το Δέντρο, τεύχος 159-160, Λογοτεχνικός χάρτης

 

boccaccio.tp.100