«ΤΟ ΑΛΑΤΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ», FRANCOISE HERITIER

13471629097609539

«Το αλάτι της ζωής» είναι ένα μικρό βιβλίο-ύμνος στην ομορφιά της καθημερινότητας. Και δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια εκτενή λίστα μικρών στιγμών που λάμπουν μέσα στη ζωή της συγγραφέως και στη ζωή του καθενός μας, τελικά. Ήχοι, εικόνες, σκέψεις, μυρωδιές, άνθρωποι… όλα στροβιλίζονται πολύχρωμα υφαίνοντας τη μικρή κι ασήμαντη, τη μεγάλη και σπουδαία ζωή μας.

Τυχαία σελίδα. Σελίδα 51:

«Να νιώθεις ταραχή αποκαλώντας για πρώτη φορά κάποιον που σέβεσαι με το μικρό του όνομα…»

«…Να λιάζεσαι μια μέρα του Φλεβάρη στην πιάτσα Ναβόνα τρώγοντας σαλάτα ρόκα και πίνοντας ένα ποτήρι ορβιέτο.»

«…Να βρίσκεις, επιτέλους, την ακριβή λέξη.»

Το βιβλίο γράφτηκε με αφορμή τη διάθεση της Εριτιέ να νουθετήσει έναν φίλο γιατρό που «στερούταν καθημερινά ό,τι συνιστά την ομορφιά της ζωής», καθώς έδειχνε μια υπέρμετρη αφοσίωση στο λειτούργημά του. Η πρόθεση αυτή της συγγραφέως την οδήγησε να αναλογιστεί τι ακριβώς συνιστά την ομορφιά της δικής της πραγματικότητας.

Κι αυτό είναι μάλλον που κατορθώνει η Εριτιέ να κάνει και σ’ εμάς. Να μας δώσει μια απρόσμενη ευκαιρία να αναλογιστούμε τη λάμψη των μικρών πραγμάτων της δικής μας ζωής. Γι’ αυτό άλλωστε το μικρό αυτό βιβλίο βραβεύτηκε στη Γαλλία ως το πιο αισιόδοξο του 2012. Γιατί δεν αφήνει το περιθώριο, και στον πιο πεσιμιστή από εμάς, να μην εντοπίσει δεκάδες μικρά –και μεγάλα– πράγματα που τον κάνουν καθημερινά να σκιρτά ή να αγαλλιάζει, δίνοντας μια έτοιμη, αποστομωτική απάντηση σε όλα εκείνα τα ερωτηματικά που κρέμονται βαριά από πάνω μας στο κλείσιμο κάθε χρόνου ή και στο κλείσιμο της κάθε μας ημέρας. Ή τουλάχιστον… δίνει στον αναγνώστη την ευκαιρία να σκεφτεί ότι υπάρχει κι αυτή η εκδοχή της ζωή, που δεν τη διάγεις διεκπεραιωτικά, αλλά τη ζεις ρουφώντας την ως το μεδούλι, μεθυστικά, με όλες σου τις αισθήσεις, σωματοποιώντας όλες τις εντυπώσεις.

ΑΛΑΤΙ

Μα ίσως, πιο πολύ, ετούτο εδώ το μικρό βιβλιαράκι να μοιάζει με διάφανο βαζάκι όπου φυλάξαμε μια χούφτα ηλιαχτίδες, γιατί σε κάνει να συνειδητοποιείς πως η ζωή δεν είναι τελικά όσο μικρή τη φανταζόσουν. Οι συνήθεις, οι συμβατικοί σταθμοί της -η γέννηση, η αποφοίτηση, οι σπουδές, η επαγγελματική εξέλιξη, ένας γάμος, ο ερχομός ενός ή δύο παιδιών, και όλα εκείνα που θυμίζουν περισσότερο ένα τυπικό curriculum vitae παρά μια ζωή καρυκευμένη και γευστική- φαίνεται τελικά πως συρρικνώνουν εντυπωσιακά τον βιωμένο αλλά και τον επόμενο χρόνο. Αντιθέτως, το ανεξάντλητο πλήθος των μικρών πραγμάτων που μπορούν να μας χαρίζουν πλατιά χαμόγελα ή και μικρά ρίγη στην καθημερινότητά μας, έτσι όπως αραδιάζονται τυχαία στο βιβλίο της Εριτιέ, δείχνουν ξεκάθαρα ότι ο χρόνος περνά μεν, αλλά δε χάνεται. Προστίθεται, συσσωρεύεται, προσμετράται και αποκτά νόημα ως ανάμνηση και εμπειρία παρά ως αποδεικτικό “εξέλιξης”. Και μοιάζει μάλιστα ιδιαιτέρως ελαστικός. Σαν να μπορεί να χωρέσει πολλές, πολλές ακόμα στιγμές. Μοιάζει… ευρύς, πολύς, μεγάλος.

Το «αλάτι» είναι μια ευκαιρία για αυτοπαρατήρηση και ενδοσκόπηση. Ένα έναυσμα για ενσυναίσθηση, για το «άνοιγμά [μας] στον κόσμο». Μας προτρέπει και μας παρασέρνει να τεντώσουμε καλά τις κεραίες μας, να αφουγκραστούμε, να νιώσουμε σύγκορμοι και με όλες μας τις αισθήσεις. Και μέσα από όλα αυτά να καταλήξουμε στο… πόσο ίδιοι είμαστε οι άνθρωποι! Γιατί, διαβάζοντας τις λίστες της Εριτιέ, αυτό συνειδητοποιεί κανείς, την εντυπωσιακή, και ανακουφιστική μάλλον, ομοιότητα των ανθρώπων. Πόσο ίδιες είναι οι ανάγκες μας, πόσο κοινά τα σκιρτήματα και οι συγκινήσεις μας. Είμαστε κατά βάθος όλοι πλασμένοι από την ίδια πάστα. Μυρίζουμε την ίδια ανθρωπίλα. Στο μεγαλείο, την καθημερινότητα… ή και την ποταπότητά μας (κι ας απουσιάζει η τελευταίο εδώ, στο αισιόδοξο βιβλίο της Εριτιέ).

Μια διακεκριμένη καθηγήτρια κοινωνικής ανθρωπολογίας καταγράφει μια στιγμή πλάι στον Κλωντ Λεβί Στρως, και το πλάγιασμα στα καθαρά σεντόνια με τον ίδιο ακριβώς ενθουσιασμό· δίχως ιεράρχηση, πολύ έξω από τα καλούπια του ιεραρχικού τρόπου σκέψης που χαρακτηρίζει τον πολιτισμό μας από τα γεννοφάσκια του. Πόσο απρόσμενο, πόσο εντυπωσιακό! Αποκαλυπτικό.

Εσύ; Εσύ άραγε τι θα κατέγραφες;

rain

[Να κλαις συναισθανόμενος πόσο αγαπάς κάποιον.]

Γεωργία Μανάφη